Tek Düzen Hesap Planı
Tek düzen hesap planı, bilanço esasına göre tutulan defterin ortak dilidir. Aynı iş her dosyada aynı hesap sınıfına yazılır. Böylece mizan, beyanname ve mali tablo birbirini tutar. Plan, serbest bir etiket listesi değildir. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ndeki sınıf ve hesap adları esas alınır. Dosyanın fiili işine göre alt hesap açılır, sınıfın kendisi değiştirilmez.
Sınıflar
Hesap sınıfları bilançonun ve gelir tablosunun iskeletidir. 1 dönen varlıkları, 2 duran varlıkları toplar. 3 kısa vadeli yabancı kaynak, 4 uzun vadeli yabancı kaynak, 5 özkaynaktır. 6 gelir tablosu hesaplarıdır. 7 maliyet hesaplarıdır. Nazım hesaplar, ciro ve teminat gibi bilanço dışındaki yükümlülükleri izlemek için ayrıca tutulur. Bir satış faturasını 1. sınıfa, bir demirbaşı 6. sınıfa yazmak mizanı bozar.
Günlük işte sık açılan hesaplar şunlardır. 100 kasa, 102 bankalar, 120 alıcılar, 320 satıcılar, 360 ödenecek vergi ve fonlar, 600 yurt içi satışlar, 770 genel yönetim giderleri. Bunlar örnek sıradır. Dosyada dövizli kasa, kredi kartı veya şube varsa aynı ana hesabın altında alt hesap açılır. Alt hesabın adı, bankanın veya carinin adıdır. Ana hesabın tebliğdeki adı değiştirilmez.
Mizan nasıl okunur
Ay kapanışında mizan, belgelerle karşılaştırılır. 120 alıcılar bakiyesi, açık faturaların toplamıdır. 320 satıcılar bakiyesi, ödenmemiş alışların toplamıdır. 600 satışlar, o dönemin e-fatura ve e-arşiv matrahıyla aynı yönde yürür. 191 indirilecek KDV ve 391 hesaplanan KDV, beyannamedeki iki sütunun kaynağıdır. Biri fazla, biri eksikse beyanname değil, önce fiş düzeltilir.
- 1 dönen varlık, 2 duran varlık.
- 3 kısa vadeli borç, 4 uzun vadeli borç, 5 özkaynak.
- 6 gelir tablosu, 7 maliyet.
- Nazım hesaplar bilanço dışında izlenir.
- Alt hesap, dosyanın cari ve banka yapısına göre açılır.
- Mizan, fatura ve beyanname ile aynı rakamı göstermelidir.
Hesap planı, beyannamenin önüdür. Hesap yanlışsa süre yetişse de beyan yanlış olur. Yeni dosyada planı, faaliyet koduna ve belge hacmine göre ilk ay kurarız. Kuruluş sırası kuruluş ve e-belge rehberi notundadır.